KREDYT HIPOTECZNY
_NOWELIZACJA
08 maja 2026 r.
Drodzy Sympatycy,
W historii systemów prawnych i gospodarczych powraca jedno zasadnicze pytanie: czy wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się dług, którego nie da się już realnie zakończyć.
Abraham Lincoln pisał:
„Jeśli niewolnictwo nie jest złe, to nic nie jest złe.”
[If slavery is not wrong, nothing is wrong]
Nie jako metaforę, lecz jako ostrzeżenie przed systemami, które – raz uruchomione – potrafią utrwalać zależność silniejszą niż intencje prawa.
George Orwell z kolei przypominał, że prawdziwa ocena systemu zaczyna się nie od jego języka, lecz od jego skutków. Od tego, co pozostaje w życiu zwykłych ludzi, gdy kończą się deklaracje.
W tym kontekście coraz częściej opisuje się zjawisko określane jako „niewolnictwo bankowe” – sytuację, w której zobowiązanie kredytowe przestaje mieć charakter czasowy i proporcjonalny, a staje się trwałym mechanizmem ekonomicznej zależności, wykraczającym poza wartość zabezpieczenia i przenoszącym skutki na kolejne lata życia, a czasem także na rodzinę. Jeżeli mechanizm kredytowy przestaje być zobowiązaniem ograniczonym do wartości zabezpieczenia, a staje się strukturą, która przechodzi na kolejne lata, rodziny i pokolenia – przestaje być wyłącznie instrumentem finansowym. Staje się systemem trwałej zależności ekonomicznej.
Inicjatywa UPRAWA • TARCZA • OPIEKA wychodzi z prostego założenia: odpowiedzialność musi mieć granicę, a granicą tą powinna być realna wartość zabezpieczenia. Reszta nie jest już kwestią finansów – lecz pytaniem o to, czy system ma prawo utrzymywać człowieka w zobowiązaniu, z którego nie istnieje proporcjonalne wyjście.
Projekt ustawy przedstawiony Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 11 października 2025 r., a następnie opublikowany na naszej stronie 9 stycznia 2026 r., nie zmienia rynku kredytowego w jego istocie. Zmienia jedynie jego granicę – tam, gdzie kończy się ryzyko, a zaczyna trwałe obciążenie życia
Dlatego ta inicjatywa wymaga nie tylko uwagi, ale i wspólnego namysłu oraz dalszego przekazywania jej treści. Każdy, kto uznaje wagę tej problematyki, może włączyć się w jej upowszechnianie – przekazując ją dalej osobom, które dostrzegają znaczenie równowagi między odpowiedzialnością a wolnością ekonomiczną. W sprawach fundamentalnych milczenie nigdy nie jest neutralne – to rozmowa i świadomość społeczna nadają znaczenie zmianie.
Wesprzyj inicjatywę
Jeżeli uznajesz, że przedstawione rozwiązanie wymaga debaty publicznej i dalszych prac legislacyjnych – możesz przekazać swoje poparcie lub opinię.
09 stycznia 2026 r.
Drodzy Sympatycy,
Z radością informujemy, że w ramach działania „UPRAWA • TARCZA • OPIEKA” Stowarzyszenie BĄK+ORDYNACJA przygotowało projekt nowelizacji Ustawy o kredycie hipotecznym oraz Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który został złożony na ręce Prezydenta RP 11 października 2025 roku.
Proponowane zmiany mają wprowadzić mechanizm, który:
- ogranicza odpowiedzialność kredytobiorców hipotecznych do wartości zabezpieczonej nieruchomości,
- umożliwia dobrowolne przekazanie nieruchomości bankowi w zamian za umorzenie zadłużenia („mechanizm zwrotu kluczy”),
- zwalnia z podatku od czynności cywilnoprawnych przeniesienie własności w ramach tej procedury.
Celem nowelizacji jest ochrona rodzin przed nadmiernym zadłużeniem i tzw. „niewolnictwem bankowym”, a także zapewnienie równowagi między wolnością gospodarczą a odpowiedzialnością. Mechanizm „zwrotu kluczy” pozwala kredytobiorcom i ich spadkobiercom uniknąć dziedziczenia długów, wspiera stabilność społeczną i gospodarczą, a także buduje zaufanie do systemu bankowego.
Wierzymy, że proponowane rozwiązania chronią podstawowe prawa kredytobiorców, wspierają stabilność rodzin i wzmacniają sprawiedliwość społeczną, zgodnie z dewizą naszego stowarzyszenia: „Nieskończoną wartość ma Wolność i Rodzina”.
Liczymy na wsparcie wszystkich sympatyków Stowarzyszenia oraz osób dobrej woli w promowaniu tej inicjatywy i w szerzeniu informacji o jej znaczeniu dla rodzin i gospodarki.
Poniżej znajdą Państwo projekt omawianej ustawy
Nowelizacja Ustawy
o kredycie hipotecznym
(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 720)
oraz
zmiany w Ustawie o PCC
(Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959, z późn. zm.)
AUTOR
WOJCIECH BĄK
BĄK+ORDYNACJA
UPRAWA • TARCZA • OPIEKA
11 października 2025
Tekst proponowanego artykułu
(Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami)
(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 720)
Art. 21a (dodany)
- W przypadku kredytu hipotecznego udzielonego na nabycie jednej nieruchomości mieszkalnej przeznaczonej na zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy, odpowiedzialność kredytobiorcy za spłatę kredytu, w tym odsetek i kosztów, ogranicza się wyłącznie do wartości zabezpieczonej nieruchomości. Bank nie może dochodzić deficytu z innych aktywów kredytobiorcy, jego małżonka, członków rodziny ani spadkobierców.
- Kredytobiorca, który zaprzestał spłaty rat kredytu przez okres co najmniej 90 dni, ma prawo dobrowolnie przekazać nieruchomość bankowi w zamian za całkowite umorzenie pozostałego zadłużenia, w tym odsetek i kosztów.
- Procedura przekazania nieruchomości:
a) Kredytobiorca składa do banku oświadczenie woli o przekazaniu nieruchomości, w formie pisemnej lub elektronicznej.
b) Bank w ciągu 30 dni od otrzymania oświadczenia sporządza akt notarialny
przenoszący własność nieruchomości na bank. Bank pokrywa koszty notarialne.
c) Po podpisaniu aktu notarialnego bank w ciągu 5 dni wydaje kredytobiorcy
zaświadczenie o umorzeniu zadłużenia, zgłaszane do Biura Informacji Kredytowej w celu aktualizacji historii kredytowej.
d) Procedura jest pozasądowa i nie wymaga wyceny nieruchomości. - Komisja Nadzoru Finansowego monitoruje stosowanie przepisu. Za naruszenie
obowiązków banku nakłada karę administracyjną do 5% rocznego obrotu banku. - Przepis nie stosuje się do kredytów hipotecznych w walutach obcych, do czasu rozstrzygnięcia sporów związanych z kredytami walutowymi.
Towarzysząca zmiana w Ustawie o podatku
od czynności cywilnoprawnych
(Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959, z późn. zm.
Art. 9 pkt 18 (dodany)
Zwolnione z podatku są czynności cywilnoprawne polegające na przeniesieniu własności nieruchomości mieszkalnej na bank w ramach procedury określonej w art. 21a ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 720).
